New Global-Projekt

Globalizm – zbiór przekonań oraz poglądów dotyczących globalizacji, która w globalizmie jest najczęściej oceniana pozytywnie oraz uznawana za najważniejszy proces zachodzący we współczesnym świecie. Wiele twierdzeń globalizmu (a w szczególności bezkrytyczne podejście do globalizacji) krytykowane jest przez anty- oraz alterglobalistów. Globalizm może też oznaczać pewien kierunek polityki nastawiony na skalę globalną albo globalny wymiar zjawisk społecznych.

Globalizm jako zbiór poglądów na temat globalizacji

Globalizm uznaje globalizację za najważniejszy proces zachodzący we współczesnym świecie, którego długofalowe skutki będą pozytywne. Globalizacja pociągać ma za sobą wzrost ogólnego dobrobytu, wolność oraz emancypację jednostek, rozprzestrzenienie się pozytywnych wartości (np. demokracji czy praw człowieka).

Część autorów (szczególnie związana z ruchem alterglobalistycznym) uważa natomiast globalizm za współczesną ideologię, ściśle powiązaną z założeniami neoliberalizmu oraz umacniającą amerykańską hegemonię oraz podział świata na bogatą Północ oraz biedne Południe.

Manfred B. Steger wyróżnia sześć tez, na których ma za podstawę tak rozumiany globalizm^[1]:

• globalizacja to liberalizacja oraz integracja rynków,
• globalizacja jest nieunikniona (There is No Alternative),
• globalizacja nie jest procesem sterowanym, lecz jest w głównej mierze wynikiem działania sił wolnorynkowych,
• w długiej perspektywie czasu wszyscy skorzystają na globalizacji,
• z globalizacją wiąże się demokratyzacja,
• globalizacja wymaga walki z terroryzmem.

Globalizm jako kierunek polityki

Globalizm jako kierunek polityki czy odmiana poglądów politycznych przeciwstawiany jest regionalizmowi. Regionalizm jest tu pojmowany jako odmiana polityki skupiony na celach pewnego regionu (najczęściej państwa), takich jak: obrona suwerenności, zwiększenie jego bogactwa, znaczenia czy relatywnej potęgi w stosunku do innych regionów. Za pewną formę regionalizmu da się uznać nacjonalizm.

W przeciwieństwie do niego globalizm skupia się na globalnych strukturach instytucjonalnych oraz wielokrotnie wiąże się z następującymi poglądami^[2]:

• rząd światowy jest dobrem, do którego trzeba dążyć,
• globalne zarządzanie (global governance) jest lepsze od rozwiązywania problemów na poziomie narodowym,
• powinna nastąpić harmonizacja systemów prawnych poszczególnych krajów,
• suwerenność oraz autonomia krajów powinny zostać ograniczone na rzecz struktur międzynarodowych,
• umowy międzynarodowe powinny być zawierane z punktu widzenia globalnych potrzeb, a nie narodowych interesów stron.

Tak rozumiany globalizm bliski jest kosmopolityzmowi czy internacjonalizmowi.

Globalizm jako globalny wymiar zjawisk społecznych

Powyższe ujęcia widzą w globalizmie pewien zbiór postaw czy poglądów charakterystycznych dla przełomu XX oraz XXI wieku. Dla poniektórych autorów (np. dla Josepha Nye'a) globalizm oznacza natomiast globalny wymiar zjawisk społecznych oraz jako taki nie jest przypisany do jednej epoki historycznej^[3]. Poszczególne epoki różnią się pomiędzy sobą skalą globalizmu, a więc stopniem powiązania oraz zakresem przepływów o charakterze globalnym. W tych ujęciach globalizacja traktowana jest jako proces zwiększania się globalizmu.

Przypisy